شـمـا در ایـنـجـا هـسـتـیـد:  محصولات » شیرآلات » شیر یکطرفه
شیر یکطرفه

 

شيرهاي يكطرفه را ميتوان جزو شيرهاي خودكار طبقه بندي نمود، چون اپراتور هيچ كنترلي روي آن ندارد. شيرهاي يكطرفه با جريان سيال (فشارسرعتي) بطور خودكار باز شده و قطع جريان و با استفاده از نيروي جاذبه يا نيروي ناشي از برگشت جريان سيال بسته ميشوند و مانع از برگشت جريان از بالا دست جريان به پايين دست جريان مي گردد.


نمونه هايي از انواع اين شيرها در زير آمده است:

1. شير يكطرفه نوساني (Swing check valve)

2. شير يكطرفه نوساني از نوع ويفري (صفحه اي) (Swing type wafer check valve)

3. شير يكطرفه ديسكي (Disk check valve)

4. شير يكطرفه با ديسك دوتكه (Split disk check valve)

5. شير يكطرفه با ديسك وارونه (Till ting disk check valve)

6. شير يكطرفه ديافراگمي (Diaphragm check valve)

7. شير يكطرفه بالارفتني (Lift check valve)

8. شير يكطرفه قطع كنندهاي (Stop check valve)


شير يكطرفه نوساني (Swing Check Valve)

هنگاميكه اين شيركاملاً باز ميشود سيال بدون هيچگونه مقاومتي عبور ميكند و به محض افت فشار سيال، شير بصورت خودكار مسير را ميبندد و از برگشت سيال جلوگيري ميكند. ايجاد آشفتگي در جريان و افت فشار در اينگونه شيرها بسيار كم ميباشد. در فرآيندهايي كه در آنها ازGate Valve ها استفاده ميشود به دليل افت فشار كم در اطراف اين شيرها، عموماً از شير يكطرفه هاي نوساني استفاده ميگردد. شير يكطرفه هاي نوساني داراي مجرابندي ميباشند كه در بالاي شير به بدنه قلاب شده است. شير يكطرفه هاي نوساني عموماً در خطوط پيوسته كه داراي Gate Valve مي-باشد مورد استفاده قرار ميگيرند. چون اين شيرها جريان آزاد نسبي را از خود عبور ميدهند. اين شيرها براي خطوطي كه سرعت سيال پائين ميباشد مورد استفاده قرار ميگيرند و در خطوطي كه داراي جريان ضرباني ميباشند نبايد از اين شيرها استفاده نمود. چون بطور پيوسته ديسك باز و بسته شده وكوبيده شدن آن باعث ازبين رفتن متعلقات شيرخواهد گرديد. بطور كلي همانطور كه بيان شد اين نوع شير يكطرفه ها براي حالتي كه سيال حركت ضربه اي داشته و يا برگشت سيال سريع باشد گزينه مناسبي نمي باشد. از آنجائيكه اين شيرها داراي چندين قطعه بوده كه بوسيله اتصالاتي به يكديگر مرتبط گرديده اند لذا همين باعث گرديده كه در ميان ساير شير يكطرفه ها داراي كمترين استحكام باشند. علاوه بر اين در حالتيكه مجرابند حركت نسبتاً بزرگي داشته باشد اين حالت ميتواند منتج به افزايش سرعت برگشت مجرابند گرديده و نيروي ضربه اي بزرگي را در حالت ناگهاني باز و بسته شدن بوجود آورد. اين نوع شير يكطرفه ها را ميتوان هم در حالت افقي و هم در حالت عمودي مورد استفاده قرار داد. (درحالت نصب عمودي بايد جريان سيال از پائين به بالا باشد تا نيروي جاذبه به بسته شدن مجرابند كمك نمايد.) همچنين بدليل سادگي تجهيزات تشكيل دهنده، داراي تعميرات به نسبت ساده تري در مقايسه با ساير شير يكطرفه ها ميباشند. از نكاتي كه بايد در اين گونه شيرها درنظر گرفت بوجود آمدن ضربه قوچي در آنـها ميباشد. ضـربه قـوچي در اثر يك فشـار موجي (Surge Pressure) خيلي بزرگ در هنگاميكه اين شيرها بسته ميشوند بوجود ميآيد. اين شيرها فاقد متعلقات محافظ در مقابل ضـربه قوچي ميباشد. مجرابندها در اين شيرها بايد مسافت زيادي را جهت باز و بسته كردن شير طي نمايد. در يك فاصله زماني كوتاه در طي اين مسير توسط مجرابند كه مي خواهد مسير را ببندد اين امكان وجود دارد كه سرعت برگشت سيال در اين حالت كمي افزايش يابد هنگاميكه مجرابند در چنين وضعيتي قرار بگيرد ضربه قوچي بوجود خواهد آمد.


شير يكطرفه نوساني از نوع ويفري(صفحه اي)(Swing Type Wafer Check Valve)

اين نوع شير يكطرفه شباهت زيادي به شير يكطرفه هاي نوساني استاندارد دارند با اين تفاوت كه بدنه شير بطور كامل دور تا دور آنرا در بر نمي-گيرد. در عوض هنگاميكه شير باز ميشود زبانه آن به قسمت بالاي لوله فشار وارد ميكند. نكته مهم ديگر آنكه زبانه شير يكطرفه بايد كوچكتر از قطر خط باشد. و ديگر اينكه افت فشار در اين شير يكطرفه كه عموماً بيشتر از نوع Swing Check Valve ها ميباشد. خيلي سريعتر از اين نوع شير يكطرفه ها افزايش مييابد.


شير يكطرفه ديسكي (Disk Check Valve)

شير يكطرفه ديسكي داراي 4 قسمت تشكيل دهنده مي-باشند:

1. بدنه

2. مجرابند(ديسك)

3. فنر

4. نگهدارنده فنر

در اين شير يكطرفه ها، مجرابند در محلي كه قرارگرفته است با زاويه 90 درجه در جهت مسير جريان حركت كرده و ميزان حركت آن توسط فنري كه در پشت مجرابند قرارگرفته است كنترل ميگردد. بدنه به گونه اي طراحي گرديده كه دور تا دور مجرابند را در بر ميگيرد. در موارديكه نشتي صفر از اين شير مدنظر باشد بايد يك نشيمنگاه نرم نيز به مجموعه اضافه گردد. هنگاميكه نيروي وارده بر مجرابند كه بوسيله فشار جريان ايجاد ميگردد از نيروي فنر بزرگتر باشد سبب ميگردد كه مجرابند از محل قرارگيري خود جدا شده و اجازه دهد تا جريان از داخل شير عبور نمايد. هنگاميكه اختلاف فشار در داخل شيركاهش يابد در اين حالت فنر بر مجرابند نيرو وارد كرده و باعث مي گردد كه مجرابند در محل نشيمنگاه قرار گرفته و مسير جريان را قبل از عبور جريان معكوس ببندد.

علاوه بر استانداردهاي موجود در مورد فنرها، حالتهاي مختلفي از دسته بندي فنرها را ميتوان در نظر گرفت كه مهمترين آنها بصورت زير دسته بندي ميگردند:

1. فنر با آلياژ NO (آلياژ اكسيد نيتروژن ) (NitrogenOxide Spring) اين آلياژ فنر براي موارديكه اختلاف فشار ايجاد شده در داخل شير يكطرفه ناچيز باشد مورد استفاده قرار ميگيرد.

2. فنر با آلياژ Nimonic (آلياژي شامل 80 درصد نيكل و 20 درصد كروم و ديگر موارد افزودني شامل تيتانيوم و آلومينيوم) اين آلياژ هنگامي مورد استفاده قرار مي گيرد كه دما عملكرد بسيار بالا باشد.

3. فنر مخصوص كارهاي سنگين (Heavy-Duty Spring) استفاده از اين فنر باعث افزايش ميزان فشار لازم براي باز كردن شير يكطرفه ميگردد. مثلاً هنگامي كه بر روي خطوط آب رسيده به بويلر بخار (Boiler Feed Water) نصب گردد ميتواند محافظت خوبي از ديگهاي بخار در مقابل طغيان در بويلرها گردد.

شير يكطرفه هاي ديسكي همواره از شير يكطرفه هاي نوساني و شير يكطرفه هاي بالا كشيدني (Lift & Sewing Check Valve) سبكتر و كوچكتر بوده و نهايتاً هزينه آنها نيز كمتر خواهد بود. شير يكطرفه هاي ديسكي را در موارديكه جريان ضربهاي (پالسي) سنگيني در خطوط وجود داشته باشد نبايد مورد استفاده قرار داد. براي مثال نبايد در قسمت خروجي كمپرسورهاي رفت و برگشتي از اين نوع شير يكطرفه ها استفاده نمود چون ضربات متعدد بر روي مجرابند ميتواند موجب از بين رفتن نگهدارنده فنر شده و نهايتاً باعث تمركز زيادي بر روي فنر گردد و آنرا از بين ببرد

شیر یکطرفه - Check Valve
شیر یکطرفه - Check Valve
شیر یکطرفه - Check Valve